Blockchain 2.0 – Phục hưng của tiền tệ

0

Từ năm 2008 đến nay, không có công nghệ nào thường xuyên là chủ đề của các cuộc tranh luận nhiều như thế. Bất kể ý kiến của bạn ra sao về nó, sự gia tăng mức độ phổ biến của tiền mã hóa (cryptocurrency) là không thể bỏ qua. Hiện nay, một số doanh nghiệp với trị giá hàng tỷ đô la, bao gồm Dell, Reddit, Expedia, PayPal và gần đây nhất là Microsoft, đã chấp nhận Bitcoin là một phương thức thanh toán. Do vậy, nếu bạn là một trong những người chưa nắm được Bitcoin và các loại tiền mã hóa khác là gì, bạn nên bắt kịp. Đây không phải là điều gì đó nên bỏ qua và có rất nhiều nguồn thông tin giúp giải đáp khái niệm này. Trong bài này, tôi sẽ cố gắng giải thích về giao thức Blockchain và hệ sinh thái mới nổi đang phát triển dựa trên nó.


Bài viết của tác giả Kariappa Bheemaiah, đăng tải trên tạp chí WIRED tháng 1 năm 2015.

Block Chain 2.0 - Phục hưng của tiền tệ

CÁC YẾU TỐ CHUNG CỦA HAI GIAO THỨC: TCP/IP và BLOCKCHAIN

Vào tháng 12 năm 1974, Vint Cerf và Robert Kahn đã thiết kế một thứ mang tính cách mạng: giao thức mạng Internet TCP/IP.

Một giao thức giống như cách cư xử vậy. Khi ta nói “Cảm ơn” với ai đó, phản ứng bình thường mà ta mong đợi là “Không có gì” hoặc “Đừng khách khí”. Không có quy tắc nào trên thực tế nói rằng ai đó phải làm việc này. Nhưng nó vẫn là một nghi lễ chính thức trong giao tiếp và thường được tuân theo.

Tương tự như vậy, TCP/IP ban đầu được phát triển như một cách thức cho phép bất kỳ máy tính nào cũng có thể kết nối và giao tiếp với ARPANET. Kể từ đó, dự án này đã biến đổi theo cấp số nhân để cho phép bất cứ máy tính nào cũng có thể giao tiếp với bất kỳ máy tính nào khác, và cuối cùng đến nay thì biến đổi thành Internet của Vạn vật (Internet of things).

Nhưng các công nghệ cơ bản vẫn không thay đổi. Địa chỉ IP vẫn hoạt động như một địa chỉ bưu chính duy nhất cho phép điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính tự xác định bản thân trên Internet, trong khi công nghệ TCP đảm bảo việc phân phối các gói dữ liệu bằng cách chia chúng thành các phân đoạn. TCP và IP được sử dụng kết hợp để tăng xác suất gói dữ liệu từ gốc đến được đích.

Tận dụng cách thức hoạt động này, Tim Berners-Lee đã tạo ra Giao thức Chuyển tiếp siêu văn bản HTTP (Hyper Text Transfer Protocol), một cách để các trình duyệt web giao tiếp với các máy chủ. Ngày nay, cùng với HTTP, một bộ các loại giao thức khác như DNS và ARP cùng làm việc với nhau để cung cấp cho chúng ta trải nghiệm mạng mà ta đã quen thuộc. Thư điện tử, công cụ tìm kiếm, các trang web, các dịch vụ API và các dịch vụ internet khác (SaaS, PaaS, IaaS) là  các sản phẩm đã phát triển dựa trên khuôn khổ này và mang đến cho chúng ta nền kinh tế kỹ thuật số ngày nay.

Giống như internet dựa trên TCP/IP đã dẫn đến một cuộc cách mạng trong cách thức hoạt động của các doanh nghiệp, giao thức Blockchain cũng đang lặp lại một quá trình tương tự như vậy. Các chuyên gia thậm chí còn nói họ giống như đang được xem sự ra đời của internet một lần nữa vậy.

Vậy nó hoạt động như thế nào? Một mạng Bitcoin là một mạng lưới phi tập trung. Do đó, mỗi lần giao dịch xảy ra giữa các thành viên của mạng, giao dịch này cần được xác minh và xác nhận để đảm bảo rằng mọi giao dịch xảy ra trong mạng là giữa hai tài khoản cá nhân và không có nguy cơ xảy ra chi tiêu hai lần.

Quá trình xác minh này được thực hiện bởi một số thành viên của mạng được gọi là các thợ đào hay thợ mỏ. Các thợ mỏ sử dụng phần mềm chuyên biệt có sẵn cùng với sức mạnh xử lý của máy tính để xác minh các giao dịch. Điều này nghe có vẻ đơn giản, nhưng sức mạnh xử lý yêu cầu để làm việc này là rất lớn. Và vì các thợ mỏ đang sử dụng băng thông và điện năng của họ để thực hiện quá trình xác minh, họ cần phải được đền bù lại một cái gì đó.

Đây là nơi Blockchain bắt đầu hình thành. Cứ mỗi vài phút một ‘block’ của tất cả các giao dịch xảy ra qua mạng Bitcoin lại được tạo ra bởi một thợ mỏ. Về cơ bản thợ mỏ đã tạo ra một tệp giao dịch đã được Xác minh, trong đó lưu giữ một bản sao chép của tất cả các giao dịch đã xảy ra trong mạng trong 10 phút vừa qua. Một từ rất quan trọng cần được lưu ý ở đây là Xác minh. Thợ mỏ sử dụng sức mạnh tính toán của máy tính để đảm bảo với tất cả các thành viên của mạng rằng mỗi giao dịch chỉ có giữa 2 bên và không có vấn đề chi tiêu hai lần.

Bù lại cho những nỗ lực của mình, thợ mỏ được thưởng bằng Bitcoin. Đây chính là điểm khác biệt giữa Bitcoin và hệ thống ngân hàng thông thường. Tổng số Bitcoin tồn tại được cố định ở mức 21 triệu. Khi mà số lượng tiền được cố định như vậy thì số tiền trả cho mỗi thợ mỏ giống như là khai thác tiền ra khỏi mỏ vậy.

Vì mỗi giao dịch trong block được thực hiện vào một thời điểm cụ thể, mỗi block được liên kết với block trước đó. Bằng cách nhóm các block này với nhau thành một chuỗi (chain), chúng ta có được thứ gọi là Blockchain. Vì việc nhóm các block này xảy ra theo một giao thức được điều khiển bởi thuật toán tạo cơ sở cho Bitcoin, giao thức này được định nghĩa là giao thức Blockchain.

Đây là điểm giao thức TCP/IP và giao thức Blockchain khác nhau: TCP/IP là một giao thức dùng để GIAO TIẾP, trong khi Blockchain là một giao thức dùng để TRAO ĐỔI GIÁ TRỊ.

BITCOIN, ALTCOIN, DOGECOIN … AI CẦN QUAN TÂM CHỨ? CHỈ BLOCKCHAIN LÀ ĐÁNG QUAN TÂM

Kể từ lúc Sách trắng của Satoshi Nakamoto xuất hiện, các loại tiền mã hóa khác đã lan rộng trên thị trường. Bỏ qua vấn đề về tiền tệ và chủ đề thường xuyên gây tranh cãi là giảm phát, giao thức Blockchain và kiến trúc tính toán phân tán vẫn giữ nguyên.

Cũng giống như cách mà giao thức truyền thông mở đã tạo ra các dịch vụ kinh doanh có lợi nhuận bằng cách thúc đẩy sự đổi mới, giao thức Blockchain cung cấp một nền tảng tương tự mà các doanh nghiệp có thể tạo ra các chuỗi giá trị gia tăng. Vô số những thay đổi trong cách thức trao đổi giá trị đang bắt đầu gia nhập thị trường.

Micropayment (Thanh toán với giá trị nhỏ)

Các hệ thống thanh toán được sử dụng ngày nay được thiết kế vào những năm 1950 và có một chi phí tối thiểu cố định cho mỗi giao dịch. Do đó việc gửi các khoản thanh toán nhỏ, như 5 đô la chẳng hạn, là không khả thi nếu sử dụng hệ thống này (mặc dù các công ty như DWOLLA đã bắt đầu cung cấp các dịch vụ như vậy). Lý do việc này không thay đổi khá là đơn giản; kiều hối trong năm 2013 được chuyển với tỷ lệ phí trung bình là 8,9%, và lợi nhuận qua đó thu được là 48 tỷ đô la. Đó là một nguồn thu nhập dễ dàng và hấp dẫn.

Cũng giống như TCP/IP cho phép truyền thông tin ngay lập tức, hiện nay, giao thức Blockchain cho phép truyền tức thời một giá trị nào đó, bất kể kích cỡ. Một công ty đang sử dụng phương thức này là ChangeCoin.

ChangeCoin cung cấp một cơ sở hạ tầng về micropayment cho web. Giả sử bạn đọc một bài báo trên một trang web phổ biến, nhưng phiên bản miễn phí chỉ cho phép bạn đọc một phần tư bài báo và yêu cầu một khoản phí đăng ký tối thiểu để truy cập toàn bộ bài báo. Với micropayment, người dùng có thể chỉ phải trả một vài xu để đọc toàn bộ bài báo mà không cần tham gia vào một hình thức tương tự như thuê bao này. Một cách tốt để phát triển dựa trên phương thức này là các thuê bao truyền hình cáp, nơi mà người tiêu dùng có thể trả tiền cho 4 hoặc 5 kênh mà họ thường xuyên xem chứ không phải trả cho một bộ 200 kênh. Một ứng dụng khác là dành cho WiFi hotspot nơi người dùng chỉ phải trả chính xác cho khoản dữ liệu mà họ đã tiêu dùng. Người dùng có thể chỉ định trước ngân sách dùng cho kết nối dữ liệu và phần mềm micropayment sẽ trả tiền mà không cần sự can thiệp của người dùng.

ChangeCoin cũng tạo ra lợi ích cho những người sáng tạo nội dung và blogger dưới dạng ChangeTip. Người tiêu dùng bây giờ có thể sử dụng Bitcoin để tặng tiền tip cho người sáng tạo nội dung với một khoản tiền nhỏ thay vì chỉ đơn thuần là thích một bài viết. Đây không chỉ là một cách thức rất sáng tạo để thể hiện sự trân trọng, nó còn có thể thay đổi mô hình kinh doanh hiện có trong việc sáng tạo và quản lý nội dung.

Blockchain API

Các công ty như CHAIN, hiện tại cho phép các nhà phát triển xây dựng API trên giao thức Blockchain như:

API để phân bổ các tài nguyên kỹ thuật số như năng lượng, băng thông, lưu trữ, và tính toán cho các thiết bị kết nối hay dịch vụ cần chúng. VD: FileCoin

API cho Oculus Rift: Với việc truy cập vào thế giới ảo ngày nay đang trở nên ngày càng giống như trong các bộ phim viễn tưởng, các nhà phát triển đang tìm cách tạo ra các API có thể được sử dụng trong không gian ảo để thực hiện các giao dịch, làm mờ đi ranh giới giữa nền kinh tế ảo và nền kinh tế thực.

Micropayment API được thiết kế để phù hợp với loại giao dịch được thực hiện. Ví dụ: Tặng tiền tip cho một blog hay một tài xế UBER. Rất hữu ích trong một nền kinh tế chia sẻ, nơi mà người tiêu dùng cũng là nhà cung cấp.

Hợp đồng thông minh và tiền lập trình

Khái niệm tương đối mới này liên quan đến sự phát triển của các chương trình có thể được ủy thác bằng tiền. Hợp đồng thông minh (Smart contracts) là những chương trình mã hoá với các điều kiện và kết quả nhất định. Khi một giao dịch giữa 2 bên xảy ra, chương trình có thể xác minh xem sản phẩm / dịch vụ đã được nhà cung cấp gửi tới người sử dụng hay chưa. Chỉ sau khi xác minh, số tiền mới được chuyển vào tài khoản của nhà cung cấp. Bằng cách phát triển các chương trình chỉ sẵn sàng để được sử dụng dựa trên các điều kiện đã xác định trước giữa nhà cung cấp và khách hàng, các chương trình thông minh đảm bảo một dịch vụ được an toàn trong thời gian thực với chi phí biên gần như bằng 0. Một công ty đang tạo nên đột phá lớn trong lĩnh vực này là Codius, chuyên cung cấp hệ sinh thái cho các hợp đồng thông minh.

Ngoài các giao dịch tài chính, các hợp đồng thông minh đang từng bước xâm nhập vào hệ thống pháp luật. Các công ty như Empowered Law đang ứng dụng công nghệ sổ cái phân quyền dựa trên công nghệ Blockchain để cung cấp các dịch vụ tài khoản Đa chữ ký để bảo vệ tài sản, lập kế hoạch bất động sản, giải quyết tranh chấp, cho thuê và quản trị doanh nghiệp. Một ví dụ điển hình của quá trình chuyển đổi này được thấy trong một phương thức được gọi là ‘nhuộm’ coin, trong đó một ngôi nhà có thể được bán và thanh toán bằng Bitcoin một cách dễ dàng và nhanh chóng.

Tài sản kỹ thuật số và Tài sản thông minh

Xây dựng dựa trên các coin đã được ‘nhuộm’, Tài sản kỹ thuật số là tài sản mà quyền sở hữu được ghi lại bằng kỹ thuật số. Bitcoin là tài sản số, nhưng bởi vì Blockchain là một sổ đăng ký tài sản phi tập trung, nó cũng có thể được sử dụng để đăng ký quyền sở hữu và chuyển giao bất kỳ tài sản kỹ thuật số nào khác ngoài bitcoin. Bằng cách này, một trái phiếu kỹ thuật số có thể tự động thanh toán lãi suất và hoàn trả nợ gốc đến người nắm giữ trái phiếu số này, mà không cần người chăm sóc.

Đưa khái niệm này tiến một bước xa hơn là Tài sản thông minh. Tài sản thông minh là một tài sản có quyền truy cập vào Blockchain và có thể tự thực hiện các hành động dựa trên thông tin được công bố ở đó. Theo một góc nhìn khác, tài sản thông minh có thể được kiểm soát thông qua Blockchain. Ví dụ: Quyền sở hữu một chiếc ô tô được đại diện bởi một tài sản kỹ thuật số trong Blockchain. Bản thân chiếc xe được kết nối với internet và có thể đọc được các thông tin trong Blockchain. Do đó nó có thể tự theo dõi tình trạng của tài sản kỹ thuật số đại diện cho nó. Khi tài sản kỹ thuật số được chuyển từ địa chỉ này sang địa chỉ khác, chiếc xe có thể xem cập nhật trạng thái này trong Block Chain và tự thực hiện hành động cần thiết, tức là thay đổi chủ sở hữu… Đó là cách mà Internet của Vạn vật được tự động hoá.

NHỮNG ĐIỀU BẠN NÊN QUAN TÂM VỀ BLOCKCHAIN TRONG NĂM 2015

Ethereum và trình duyệt MIST – Ethereum dự định sẽ kết hợp sổ cái mã hóa và ngôn ngữ lập trình hoàn chỉnh kiểu Turing, một ngôn ngữ có thể được sử dụng để mô phỏng bất kỳ ngôn ngữ máy tính nào khác (không phải chỉ của riêng nó). Họ có ý định làm một trình duyệt trở nên đa năng giống như một con dao quân đội Thụy Sĩ của Blockchain, và các công cụ mã hóa cho phép người sử dụng kể cả không hiểu rõ kỹ thuật vẫn có thể thực sự tận dụng được mạng lưới.

Các blockchain song song và các sidechain – Một số nhà phát triển đã bắt đầu xem xét việc tạo ra các Blockchain khác vì họ không tin vào sự phụ thuộc vào một Blockchain duy nhất. Blockchain song song và các Side Chain cho phép cân bằng và cải thiện khả năng mở rộng của công nghệ này với việc sử dụng các Blockchain thay thế, hoàn toàn độc lập, và do đó cho phép nhiều cách tân diễn ra hơn nữa.

Philippines dự định đặt đồng Peso của mình vào Blockchain – Cũng tương tự như Châu Phi trước đây đã từng bỏ qua qua viễn thông có dây và áp dụng thẳng viên thông không dây, Philippines dự định cải thiện các dịch vụ tài chính bằng cách kết hợp đồng Peso với blockchain. Một sáng kiến đầy ​​ấn tượng.

Vào tháng 12 năm 2014, Don Tapscott, một chuyên gia hàng đầu về đổi mới công nghệ và là một người có ảnh hưởng trên mạng xã hội LinkedIn, đã làm một điều đặc trưng mà bạn thường thấy ở những người vĩ đại. Tapscott thừa nhận anh ta đã sai: “Bitcoin… Tôi từng nghĩ nó sẽ không thể cất cánh được. Bây giờ tôi nghĩ rằng nó không chỉ cất cánh bay như một loại tiền tệ, mà công nghệ Blockchain, nền tảng của các loại tiền tệ mã hóa, sẽ trở thành một phần cốt lõi của thế hệ Internet tiếp theo, nó sẽ hoàn toàn biến đổi không chỉ thương mại và bản chất của doanh nghiệp, mà các tổ chức xã hội và mọi người đều cần quan tâm đến vấn đề này.”

Đối với những người còn e ngại, có thể là do tôi viết quá tệ chăng? Hay nó cũng có thể là sự kháng cự bẩm sinh của chúng ta đối với các thay đổi? Tóm lại, như Thomas R. Lounsbury đã viết: “Chúng ta phải nhìn nhận với sự tôn trọng sâu sắc khả năng vô hạn của tâm trí con người trong việc chống lại việc phổ biến các kiến ​​thức hữu ích.”

Biên dịch bởi PeergoPeer.com

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here