Blockchain có thể giúp các nghệ sĩ thu được nhiều lợi ích hơn từ sáng tác

0
Blockchain có thể giúp các nghệ sĩ thu được nhiều lợi ích hơn từ sáng tác.

Bất cứ ai theo dõi ngành công nghiệp các sản phẩm văn hoá – nghệ thuật, âm nhạc, xuất bản, sân khấu, điện ảnh – đều biết về cuộc xung đột giữa các nghệ sĩ và những đối tượng sống bám vào tài năng của họ. Chuỗi sản xuất truyền thống trong ngành phim ảnh chẳng hạn, là một chuỗi rất dài: giữa những người tạo ra một bộ phim và những người trả tiền cho nó – những người xem phim, thuê bao truyền hình cáp, người trả tiền cho mỗi lượt xem, các nhà quảng cáo, người được cấp phép tác quyền, và các nhà tài trợ – là hàng loạt trung gian: các nhà bán lẻ trực tuyến (Amazon, Walmart), dịch vụ video streaming (Netflix, YouTube, Hulu), các sân khấu và nhà hát (Wanda’s AMC, Regal, Cinemark), các cơ quan truyền thông đại chúng (Propaganda GEM, Omicom’s OMD), các nhà sản xuất phim (Columbia Pictures, Marvel Studios, Disney Pixar), các nhà phân phối phim (Sony Pictures, Universal, Warner Bros.), các đơn vị tiếp thị tận nhà (Fox, HBO), các dịch vụ cáp và vệ tinh (Comcast, DirectTV), các nhà cung cấp video (PMI, TVS), các thư viện phim và đơn vị lưu trữ (Eastman House, Getty Images) và các đơn vị tìm kiếm và quản lý tài năng (WME, CAA, ICM), mỗi trung gian này lại có hợp đồng và hệ thống kế toán riêng. Đó là một danh sách dài đáng kinh ngạc.

Mỗi thành phần trong số những trung gian này cắt một phần doanh thu cho bản thân và chuyển phần còn lại cho các thành phần đi sau nó trong chuỗi, và cuối cùng phần doanh thu ít ỏi còn lại thì nhiều tháng sau mới đến được với các nghệ sỹ, theo các điều khoản trong hợp đồng của họ.

Sức mạnh của chuỗi ăn uống điên cuồng này lớn đến nỗi mà nhiều diễn viên đã phải tự tách mình ra khỏi nó bằng cách thành lập các công ty riêng của họ trong khuôn khổ các mô hình sẵn có của ngành công nghiệp hiện tại. Việc này cũng xảy ra trong âm nhạc. Ví dụ, ca sĩ-nhạc sĩ từng đoạt giải Grammy, Imogen Heap, là người tiên phong trong lĩnh vực này với việc ra mắt Mycelia, một đơn vị nghiên cứu có mục đích “ủng hộ cho một hệ sinh thái âm nhạc công bằng, bền vững và năng động liên quan đến tất cả dịch vụ tương tác âm nhạc trực tuyến”, bằng cách sử dụng blockchain. Artlery, một công ty được thành lập bởi các chuyên gia công nghệ và các nghệ sĩ, đang thực hiện một nỗ lực tương tự trong nghệ thuật tạo hình, như các tác phẩm điêu khắc và tranh vẽ. Nhưng đó chưa phải là lựa chọn của hầu hết các nghệ sỹ và giới sáng tác.

Sự xuất hiện của các nền tảng dựa trên blockchain và các hợp đồng thông minh đang tạo ra thay đổi. Blockchain là một nền tảng công nghệ mới, hoạt động trên hàng triệu thiết bị và là mở đối với tất cả mọi người, trong đó không chỉ có thông tin mà còn có tất cả những thứ có giá trị – tiền bạc, quyền sở hữu và chuyển nhượng, và cả âm nhạc, nghệ thuật, khám phá khoa học và các tài sản trí tuệ khác – có thể được lưu chuyển và lưu trữ một cách an toàn và riêng tư, nơi mà sự tin tưởng được hình thành không phải bởi những trung gian như các hãng phim, dịch vụ truyền hình trực tuyến, các ngân hàng hoặc các công ty khác, mà là thông qua sự cộng tác và lập trình thông minh.

Kết hợp công nghệ mới mạnh mẽ này với một cộng đồng nghệ thuật – vốn luôn coi trọng tính chính trực và minh bạch trong giao dịch, sự tôn trọng các quyền, sự riêng tư, tính bảo mật, và sự công bằng trong trao đổi giá trị – và ta có một hệ sinh thái mới cho phim ảnh, trò chơi điện tử và các hoạt động tìm kiếm sáng tạo khác.

Zach LeBeau, Giám đốc điều hành của SingularDTV, một nền tảng quản lý và phân phối nội dung số dựa trên blockchain, viết: “Rất nhiều năng lượng sáng tạo chưa được khai thác đang bị lãng phí để nuôi dưỡng những kẻ thực dụng sống bám vào một mô hình tập trung”. Tầm nhìn của ông là phi tập trung hóa ngành công nghiệp giải trí để các cá nhân sáng tạo có thể thu được lợi ích từ những bộ phim, video, trò chơi và tác phẩm nghệ thuật mà họ tạo ra. Ông mong đợi rằng quá trình phi tập trung hóa sẽ giúp “tạo nên một thế giới trong đó tiềm năng lớn nhất của mỗi người đươc phát huy”.

Tầm nhìn của LeBeau không phải chỉ là một ước mơ viển vông. Các công ty khác nhau đã và đang hợp tác trên blockchain để phát triển một hệ sinh thái với các tính năng thân thiện với nghệ sĩ, chẳng hạn như:

  • Khuôn mẫu giá trị để xây dựng các giao dịch trong đó dành sự tôn trọng cho các nghệ sĩ với tư cách một doanh nhân và đối tác bình đẳng, như trong bất kỳ liên doanh nào. LeBeau coi sức mạnh của SingularDTV là hệ thống hợp đồng thông minh của nó, liên tục chỉ đạo việc cung cấp tài chính và chia sẻ lợi nhuận có được từ các dự án theo các điều khoản thỏa thuận đã được tự động hóa.
  • Cơ chế tài trợ để các nghệ sỹ có thể kêu gọi vốn đầu tư. Ví dụ, nữ diễn viên Mitzi Peirone có kế hoạch sử dụng WeiFund, nền tảng crowdsale dựa trên blockchain, để kêu gọi một phần vốn tài trợ cho của bộ phim kinh dị đầu tay của cô là Braid. Không giống như Kickstarter hay Indiegogo, WeiFund biến những người ủng hộ thành các nhà đầu tư cùng chia sẻ lợi nhuận, nếu bộ phim có lãi.
  • Thu nhập đồng đều sử dụng hợp đồng thông minh tự thực thi để phân chia lợi nhuận một cách công bằng và không có sự chậm trễ theo đóng góp của mỗi người vào quá trình sáng tạo. Điều này không chỉ có lợi cho các diễn viên, biên kịch, đạo diễn, mà còn cả các nghệ sỹ và kỹ thuật viên khác nữa.
  • Sổ cái minh bạch được phân tán trên blockchain để mọi người có thể theo dõi doanh thu mà bộ phim tạo ra và ai được bao nhiêu phần trăm.
  • Chức năng đo lường và chuyển đổi thành tiền để phân phát thu nhập ngay lập tức cho các nghệ sĩ và những người có đóng góp, giống như cách một bộ phim được phát trực tuyến cho người xem. Ví dụ: các nhà làm phim có thể kiếm tiền trực tiếp từ nội dung của họ bằng cách cung cấp nó thông qua Wiper, một ứng dụng nhắn tin mã hóa đi kèm với một ví bitcoin. Người tiêu dùng có thể trả tiền để xem phim trên thiết bị di động của họ bằng bitcoin.
  • Việc phân tích dữ liệu người dùng giờ đây ở trong tay của các nghệ sĩ, dùng để thu hút các nhà phân phối, lên kế hoạch quảng bá và huy động các nguồn lực từ cộng đồng cho việc hợp tác sáng tạo trong tương lai cùng với các nghệ sĩ khác.
  • Quản lý bản quyền kỹ thuật số (Digital Rights Management – DRM) – tức là triển khai hợp đồng thông minh để tối đa hóa giá trị của bản quyền kỹ thuật số trong cơ sở dữ liệu. Ví dụ: SingularDTV đại diện cho các dự án phim, truyền hình và phần mềm bằng cách phát hành các token SNGLS trên blockchain.
  • Bảo vệ chống vi phạm bản quyền thông qua cơ sở hạ tầng mã hóa công khai, cho phép các nghệ sỹ trao đổi tài sản một cách an toàn với người tiêu dùng qua mạng lưới. Ví dụ: công ty Custos Media Technologies, một công ty khởi nghiệp tại Nam Phi, đã sử dụng blockchain bitcoin để theo dõi vi phạm bản quyền truyền thông bằng cách khuyến khích cộng đồng chia sẻ tệp tin giám sát các nội dung vi phạm bản quyền.
  • Các cơ chế định giá động để thử nghiệm các chương trình khuyến mãi và bán đấu giá, thậm chí có thể kết hợp việc trả tiền theo lượt xem và tỷ lệ quảng cáo với nhu cầu trực tuyến cho một bộ phim.
  • Các hệ thống đánh giá uy tín xem xét dữ liệu từ lịch sử giao dịch của một địa chỉ token và từ các mạng xã hội để tạo nên điểm số uy tín của địa chỉ đó. Các nghệ sỹ sẽ có thể thiết lập mức độ tín nhiệm của họ cũng như của các đối tác tiềm năng, và có thể từ chối thỏa thuận với các đơn vị không đủ tiêu chuẩn về uy tín hoặc thiếu nguồn tài chính cần thiết trong tài khoản của họ.

Trong hệ sinh thái mới này vẫn có chỗ dành cho Netflix và YouTube, dành cho các studio, và dành cho nội dung do người hâm mộ tạo ra. Ngành công nghiệp điện ảnh dĩ nhiên vẫn cần mọi người bỏ ra hàng trăm triệu giờ để xem các video được tạo ra mỗi ngày trên khắp hành tinh. Điểm mấu chốt là các nghệ sĩ cuối cùng cũng được đặt tại trung tâm của hệ sinh thái của chính họ, chứ không phải bị bỏ rơi tại ranh giới của các hệ sinh thái khác.

R.D

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here