Cách Blockchain đang thay đổi ngành tài chính

0
Cách Blockchain đang thay đổi ngành tài chính

Bài viết của các tác giả Don Tapscott và Alex Tapscott, đăng tải trên tạp chí Harvard Business Review ngày 01 tháng 3 năm 2017.


Hệ thống tài chính toàn cầu của chúng ta lưu chuyển hàng nghìn tỷ đô la mỗi ngày và phục vụ hàng tỷ người. Nhưng hệ thống này chứa đầy những vấn đề, chi phí bị đội lên bởi các loại phí và sự chậm trễ, trở ngại được tạo ra bởi các loại giấy tờ dư thừa và nặng nề, và cơ hội thì cứ thế mở ra cho gian lận và tội phạm. 45% các trung gian tài chính, chẳng hạn như các mạng lưới thanh toán, thị trường giao dịch chứng khoán, và dịch vụ chuyển tiền, đều bị ảnh hưởng bởi tội phạm kinh tế mỗi năm; con số này là 37% đối với toàn bộ nền kinh tế, và chỉ có 20% và 27% đối với các khu vực dịch vụ và công nghệ. Không có gì ngạc nhiên khi chi phí quản lý tiếp tục tăng và vẫn là mối quan tâm hàng đầu của các ngân hàng. Tất cả những việc này đều làm tăng chi phí, và người tiêu dùng là những người cuối cùng phải chịu gánh nặng.

Nó đặt ra câu hỏi: Tại sao hệ thống tài chính của chúng ta lại không hiệu quả? Thứ nhất, bởi vì hệ thống này đã quá cũ kỹ, một tập hợp các kỹ thuật công nghiệp và các quy trình dựa trên giấy tờ ẩn dưới lớp vỏ kỹ thuật số. Thứ hai, bởi vì hệ thống này là tập trung, do đó nó có xu hướng chống lại những sự thay đổi, và trong khi đó lại dễ bị tổn thương trước các hỏng hóc và các vụ tấn công. Thứ ba, hệ thống này có tính loại trừ, nó từ chối hàng tỷ người truy cập vào các công cụ tài chính cơ bản. Các ngân hàng phần lớn đều tránh né những sáng tạo mang tính đột phá, dù đôi khi có lộn xộn nhưng lại rất quan trọng đối với sức sống và sự tiến bộ của nền kinh tế. Nhưng giải pháp cho vấn đề này đã xuất hiện: blockchain.

Blockchain ban đầu được phát triển để trở thành công nghệ nền tảng cho các loại tiền mã hóa, chẳng hạn như Bitcoin. Một sổ cái phân tán toàn cầu, rộng khắp chạy trên hàng triệu thiết bị, có khả năng ghi lại bất cứ thứ gì có giá trị. Tiền, cổ phiếu, trái phiếu, quyền sở hữu, chuyển nhượng, hợp đồng và hầu như tất cả các loại tài sản khác có thể được lưu chuyển và lưu trữ an toàn, riêng tư, và ngang hàng, bởi vì sự tin tưởng được thành lập không phải bởi các trung gian như ngân hàng và chính phủ, mà bởi sự đồng thuận, mã hóa, cộng tác, và lập trình thông minh. Lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, hai hay nhiều bên, có thể là các doanh nghiệp hoặc cá nhân thậm chí không biết nhau, có thể lập nên các thỏa thuận, giao dịch và xây dựng giá trị mà không dựa vào các bên trung gian (ngân hàng, cơ quan xếp hạng và các cơ quan chính phủ) để xác minh danh tính của họ, thiết lập lòng tin, hoặc thực hiện các tác vụ kinh doanh quan trọng – ký kết hợp đồng, thanh toán bù trừ, giải quyết tranh chấp, và lưu trữ hồ sơ, vốn là nền móng cho tất cả các loại hình kinh doanh thương mại.

Nhận thấy tiềm năng và nguy cơ của một công nghệ mang tính đột phá như vậy, nhiều doanh nghiệp trong ngành tài chính, từ các ngân hàng và các hãng bảo hiểm cho đến các công ty kiểm toán và dịch vụ chuyên nghiệp đang đầu tư vào các giải pháp blockchain. Cái gì đang thúc đẩy sự vận động của tiền và lợi ích này? Hầu hết các công ty cho rằng đây là cơ hội để giảm các trở lực và chi phí. Rốt cuộc, hầu hết các tổ chức trung gian tài chính thực ra lại đều dựa vào một loạt các trung gian phức tạp và tốn kém khác để điều hành các hoạt động của mình. Santander, một ngân hàng ở Châu Âu, dự báo sẽ tiết kiệm được 20 tỷ USD mỗi năm. Capgemini, một công ty tư vấn, thì ước tính rằng người tiêu dùng có thể tiết kiệm tới 16 tỷ USD phí ngân hàng và bảo hiểm mỗi năm thông qua các ứng dụng dựa trên blockchain.

Chắc chắn là blockchain có thể cho phép các ngân hàng đương nhiệm đang đầu tư vào công nghệ này, như JPMorgan Chase, Citigroup và Credit Suisse, ít nhiều tinh giản và giảm thiểu rủi ro trong các hoạt đông kinh doanh của họ. Nhưng trong khi một quan điểm mang tính cơ hội chủ nghĩa là tiện lợi và cần thiết, nó hiếm khi đầy đủ. Sau hết, làm thế nào để bạn cắt giảm chi phí từ một doanh nghiệp hoặc thị trường mà cơ cấu của nó đã thay đổi về căn bản? Ở đây, blockchain là một thứ thực sự có khả năng thay đổi cuộc chơi. Bằng cách giảm chi phí giao dịch giữa tất cả các bên tham gia trong nền kinh tế, blockchain hỗ trợ các mô hình hợp tác ngang hàng đông đảo có thể khiến cho nhiều hình thức tổ chức hiện tại của chúng ta trở thành những thứ thừa thãi không cần thiết.

Ví dụ, hãy xem xét làm thế nào các doanh nghiệp mạo hiểm mới tiếp cận nguồn vốn cần thiết để tăng trưởng. Theo cách truyền thống, các công ty sẽ nhắm tới các nhà đầu tư ‘thiên thần’ trong giai đoạn đầu, và sau đó tìm đến các nhà đầu tư mạo hiểm, và cuối cùng đỉnh điểm là chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên sàn chứng khoán. Ngành này hỗ trợ một số trung gian, chẳng hạn như các ngân hàng đầu tư, các nhà điều phối giao dịch, kiểm toán viên, luật sư, và các nền tảng huy động vốn cộng đồng (như Kickstarter và Indiegogo). Blockchain thay đổi phương trình này bằng cách cho phép các công ty ở bất kỳ quy mô nào đều có thể huy động vốn theo cách ngang hàng thông qua các đợt chào bán cổ phần phi tập trung trên toàn cầu. Cơ chế kêu gọi vốn mới này đang làm thay đổi ngành công nghiệp blockchain. Vào năm 2016, các công ty blockchain đã kêu gọi được 400 triệu USD từ các nhà đầu tư mạo hiểm truyền thống và gần 200 triệu đô la từ các hoạt động gọi là phát hành tiền xu lần đầu (initial coin offering – ICO). Những ICO này không chỉ là các đồng tiền ảo ngụy trang là các công ty. Chúng đại diện cho các nền tảng quản lý nội dung và quyền sở hữu kỹ thuật số (như SingularDTV), các quỹ đầu tư phi tập trung (chẳng hạn như DAO) và thậm chí các nền tảng mới với mục đích làm cho việc đầu tư vào ICO và quản lý tài sản kỹ thuật số trở nên dễ dàng (như ICONOMI). Đã có sự kết nối giữa các ICO trong năm nay, chẳng hạn như Cosmos, một công nghệ hợp nhất sẽ kết nối tất cả các blockchain trên thế giới, đó là lý do tại sao nó được đặt tên là “internet của blockchain”. Nhiều công ty khác chắc chắn sẽ làm theo. Vào năm 2017, chúng tôi trông đợi rằng các công ty khởi nghiệp sẽ còn kêu gọi được nhiều nguồn tài chính thông qua ICO hơn bất kỳ phương thức nào khác – một điểm nhấn có tính lịch sử.

(Xem thêm: 6,3 tỷ USD: Lượng tiền đổ vào ICO trong năm 2018 đã vượt qua toàn bộ năm 2017)

Các tổ chức đương nhiệm đang rất chú ý. Quỹ đầu tư mạo hiểm Union Square Ventures (USV) có trụ sở tại New York đã mở rộng chiến lược đầu tư để có thể trực tiếp tham gia mua ICO. Quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz có trụ sở tại Menlo Park đã tham gia cùng với USV trong việc đầu tư vào Polychain Capital, một quỹ đầu cơ chỉ chuyên mua các token. Blockchain Capital, một trong những nhà đầu tư lớn nhất trong ngành, gần đây đã thông báo rằng nó sẽ huy động tiền cho quỹ mới của mình bằng cách phát hành các token thông qua ICO. Và, tất nhiên, các công ty lớn vốn đã thống trị trong mảng IPO và niêm yết như Goldman Sachs, NASDAQ, Inc. và Intercontinental Exchange (chủ sở hữu của Sở Giao dịch Chứng khoán New York), thì nay đều nằm trong số những nhà đầu tư lớn nhất vào blockchain.

Giống như bất kỳ mô hình kinh doanh mới nào, ICO có những rủi ro. Gần như không có sự giám sát và các quy định. Sự cẩn trọng và công khai cần thiết có thể là rất hiếm, và một số công ty sau khi ICO đã bị phá sản. ‘Người mua tự chịu hoàn toàn rủi ro’ là khẩu hiệu thường trực, và nhiều người ủng hộ thì giống các con bạc hơn các nhà tài trợ. Nhưng, nếu thực hiện đúng, ICO có thể không chỉ nâng cao hiệu quả của việc huy động vốn, giảm chi phí cho các doanh nhân và nhà đầu tư, mà còn dân chủ hoá quá trình tham gia vào thị trường vốn toàn cầu.

Nếu thế giới của đầu tư mạo hiểm có thể thay đổi triệt để chỉ trong một năm, chúng ta có thể thay đổi những gì nữa? Blockchain có thể đảo lộn một số chức năng trung gian phức tạp trong ngành: danh tính và uy tín, luân chuyển giá trị (thanh toán và chuyển tiền), lưu trữ giá trị (tiết kiệm), cho vay và vay (tín dụng), giao dịch giá trị (các thị trường như chứng khoán), bảo hiểm và quản lý rủi ro, và kiểm toán và thuế.

Đây có phải là kết thúc của ngành ngân hàng không? Điều đó phụ thuộc vào cách các công ty đương nhiệm phản ứng. Blockchain không phải là mối đe dọa đối với những người nắm lấy mô hình công nghệ mới này và đổi mới từ bên trong. Câu hỏi đặt ra là ai trong ngành dịch vụ tài chính sẽ dẫn đầu cuộc cách mạng? Trong suốt lịch sử, các nhà lãnh đạo của mô hình cũ đã phải vật lộn để nắm lấy cái mới. Tại sao AT&T không tung ra Skype, Visa không tạo ra Paypal, CNN không xây dựng nên Twitter, GM hoặc Hertz không đưa ra Uber, hay Marriott không phát minh ra Airbnb? Sức mạnh không thể ngăn cản của công nghệ blockchain đang thúc đẩy cơ sở hạ tầng tài chính hiện đại. Cũng giống như những mô hình thay đổi trước, blockchain sẽ tạo ra người chiến thắng và kẻ thua cuộc. Cá nhân chúng tôi muốn thấy sự va chạm không thể tránh khỏi này biến đổi cỗ máy tiền bạc cũ kỹ hiện nay thành nền tảng mang lại sự thịnh vượng cho tất cả mọi người.

R.D

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here